Werven in Duitsland: wat je moet weten als ondernemer

·

Werven in Duitsland: wat je moet weten als ondernemer

Je wilt groeien, maar de Nederlandse arbeidsmarkt biedt je niet wat je zoekt. Duitsland ligt op een steenworp afstand en heeft een enorme arbeidspool. Maar hoe pak je werving over de grens eigenlijk aan?

Waarom Nederlandse ondernemers naar Duitsland kijken

De Nederlandse arbeidsmarkt is krap. Dat is geen nieuws. Voor technische functies, logistiek en IT geldt dat al jaren, en in Almere merk je dat dubbel: de regio groeit hard, maar het aanbod van gekwalificeerde mensen houdt geen gelijke tred. Steeds meer ondernemers kijken daarom over de grens.

Duitsland heeft ruim 84 miljoen inwoners en een arbeidsmarkt met een brede middenlaag van vakgeschoolde mensen. Denk aan technici met een Berufsausbildung, de Duitse variant van onze mbo-opleiding, of ingenieurs die via de arbeidsmarkt beschikbaar zijn na een reorganisatie bij een grote industriële werkgever. Die mensen zijn er, maar je moet ze wel weten te vinden.

Wat ook meespeelt: de loonverwachtingen in Duitsland verschillen per regio sterk. In de Ruhr of Oost-Duitsland liggen de salarissen gemiddeld lager dan in München of Frankfurt. Dat maakt het interessant voor ondernemers die een concurrerend aanbod willen doen zonder de Nederlandse schaal los te laten.

Toch is er een drempel. Werving in Duitsland is niet hetzelfde als een vacature op een Nederlandse jobboard zetten en afwachten. De taal, de verwachtingen rondom sollicitatieprocedures en de juridische kant van grensoverschrijdende arbeidscontracten vragen om voorbereiding.

Wat je juridisch moet regelen bij grensoverschrijdend werven

Stel: je vindt een geschikte kandidaat in Dortmund. Die wil graag voor jou werken, maar woont en werkt vanuit Duitsland. Dan heb je direct te maken met arbeidsrecht in twee landen. En dat is ingewikkelder dan het klinkt.

De eerste vraag is: waar wordt de arbeidsovereenkomst gesloten en welk recht is van toepassing? Volgens de Europese Rome I-verordening kunnen werkgever en werknemer in principe zelf kiezen welk recht geldt. Maar er zijn uitzonderingen, zeker als de werknemer gewoonlijk in Duitsland werkt. Dan gelden de dwingende bepalingen van het Duitse arbeidsrecht altijd, ook als je Nederlands recht hebt afgesproken.

Duitsland kent een wettelijk minimumloon (Mindestlohn) dat regelmatig wordt bijgesteld. Daar kun je niet onderuit. Verder zijn er sectorale cao’s, de zogenaamde Tarifverträge, die voor bepaalde branches verplicht gelden. Als je iemand inleent of detacheert, gelden de Europese detacheringsregels en moet je in sommige gevallen een melding doen bij de Duitse autoriteiten.

Sociale zekerheid is een apart hoofdstuk. Een werknemer die in Duitsland woont en werkt, valt in principe onder het Duitse sociale zekerheidsstelsel. Dat betekent dat jij als werkgever bijdragen betaalt aan de Duitse sociale verzekeringen, de zogenaamde Sozialversicherungsbeiträge. Die zijn opgesplitst in pensioenverzekering, zorgverzekering, werkloosheidsverzekering en zorgverzekering voor langdurige zorg. Samen lopen die al snel op tot zo’n 20 procent bovenop het brutoloon.

Laat je hierover adviseren door een accountant of juridisch adviseur die ervaring heeft met grensoverschrijdende constructies. Dat kost je een paar honderd euro, maar voorkomt naheffingen of arbeidsrechtelijke claims die een veelvoud kosten.

Een praktische route die veel ondernemers kiezen: werken via een Employer of Record (EOR). Dat is een partij die formeel de werkgever is in Duitsland, maar de werknemer feitelijk bij jou detacheert. Jij geeft de opdrachten, de EOR regelt de salarisadministratie, de sociale premies en de contracten naar Duits recht. Bureaus als Oryx BV werken met dit soort constructies voor ondernemers die internationaal willen werven zonder zelf een vestiging in het buitenland op te zetten. Je betaalt een opslag, maar je koopt er ook ontzorging voor terug.

Hoe ziet een goede wervingsprocedure voor Duitsland eruit

Werven in Duitsland begint met een goede vacaturetekst in het Duits. Dat klinkt voor de hand liggend, maar veel Nederlandse ondernemers zetten een Engelse tekst neer en hopen dat het werkt. Voor internationale IT-functies kan dat nog, maar voor technische of administratieve functies in de Randstad-nabijheid van Duitsland werkt een Duitstalige tekst aanzienlijk beter.

Een paar platforms die goed werken voor de Duitse markt:

  • StepStone.de: het grootste commerciële jobboard in Duitsland, vergelijkbaar met Indeed in Nederland
  • XING: het LinkedIn van Duitsland, met name populair voor professionals en managers
  • Bundesagentur für Arbeit: de officiële overheidsjobboard, gratis te gebruiken en breed bereik
  • LinkedIn: ook in Duitsland sterk gegroeid, zeker voor hogere functies
  • Regionale kranten en vakbladen: voor ambachtelijke of technische functies nog steeds relevant

De sollicitatieprocedure in Duitsland verloopt formeler dan in Nederland. Een Duitser stuurt doorgaans een uitgebreide Bewerbungsmappe: een begeleidende brief, een cv en kopieën van diploma’s en getuigschriften. Dat laatste is belangrijk. Duitsers hechten veel waarde aan het kunnen aantonen van kwalificaties met officiële documenten. Vraag je dat niet expliciet, dan krijg je het misschien niet.

Telefonische voorgesprekken zijn gebruikelijk, maar verwacht niet dat een kandidaat al na één gesprek tekent. De besluitvorming verloopt in Duitsland gemiddeld langzamer dan in Nederland. Neem dat mee in je planning en communiceer duidelijk over de tijdlijn.

Onboarding op afstand vraagt extra aandacht. Als je nieuwe medewerker in Keulen zit en jij in Almere, dan moet je goed nadenken over hoe je hem of haar integreert in het team. Regelmatige videocalls helpen, maar een fysiek kennismakingsmoment in de eerste weken is bijna altijd de moeite waard. Dat investeer je één keer en het betaalt zich terug in betrokkenheid.

Veelgestelde vragen over werving in Duitsland

Heb ik een vestiging in Duitsland nodig om er mensen aan te nemen?

Niet per se. Je kunt werken via een Employer of Record, die formeel de werkgever is in Duitsland. Jij stuurt de werknemer aan, maar de EOR regelt alles rondom het arbeidscontract, de salarisadministratie en de afdracht van sociale premies. Dat is een gangbare constructie voor ondernemers die internationaal willen werven zonder meteen een buitenlandse entiteit op te richten.

Welk recht geldt voor een werknemer die in Duitsland woont en werkt?

In de meeste gevallen geldt het Duitse arbeidsrecht, ook als je in de overeenkomst Nederlands recht hebt afgesproken. De dwingende bepalingen van het land waar de werknemer gewoonlijk zijn werk verricht, zijn altijd van toepassing. Denk aan het minimumloon, opzegtermijnen en regels rondom ontslag. Laat je hierover adviseren door een specialist in internationaal arbeidsrecht.

Wat zijn de belangrijkste verschillen tussen werven in Nederland en Duitsland?

Duitsers hechten meer waarde aan formele kwalificaties en verwachten een uitgebreidere sollicitatieprocedure. De besluitvorming duurt gemiddeld langer. Salarisonderhandelingen verlopen minder open dan in Nederland: veel kandidaten geven niet direct een verwacht salaris op. Verder zijn de sociale premies voor de werkgever in Duitsland aanzienlijk, dus reken die goed mee in je businesscase voordat je een aanbod doet.

Meer om te lezen